De Onstaansfase

Genoeg geïnformeerd - een moment van de waarheid
Bewonersgestuurde Wijkontwikkeling (BGW) zonder bewoners bestaat niet. BGW zonder Overheid, Welzijn, Woningbouw en Bedrijven is niet erg constructief. Iedereen is nu goed geïnformeerd wat rest is een moment van de waarheid.
   - Zijn er genoeg burgers die vanuit intrinsieke motivatie het proces van de BGW willen instappen?
   - Zijn de samenwerkende partijen bereid om de nieuwe samenwerkingsvorm met burger    (organisaties) aan te gaan?
In Plan Van Gool in Amsterdam kregen we in april het JA-woord. Tijd dus voor de volgende fase.

Fase 2 - Ontstaansfase
In de Ontstaansfase ( zie WEI-model ) gaan burgers aan de slag om antwoorden te vinden voor de sociale maatschappelijke en economische knelpunten in de eigen wijk, antwoorden in de vorm van burgerinitiatieven. Daarnaast werken ze aan een sterke community waarin de burgerinitiatieven zijn ingebed.

De WI scan
Maar hoe ontwikkel je door, voor en met burgers, burgerinitiatieven die de wijk versterken?
Voor deze fase heb ik de WI scan (Wijk Initiatieven scan) ontwikkeld. De Wijk Initiatieven scan geeft handvatten om burgerinitiatieven te ontwikkelen die de sociale maatschappelijke en economische verbetering van de wijk nastreven. Alvorens een burgerinitiatief te initiëren wordt er door, voor en met bewoners participatief onderzoek gedaan naar:
   - Sociale maatschappelijke en economische knelpunten in de wijk
   - Sociale maatschappelijke en economische kansen in de wijk
   - Talenten van de burgers
De onderzoeksresultaten dienen als uitgangspunt voor het opzetten van een burgerinitiatief. Het op te zetten burgerinitiatief werkt dus aan het oplossen van knelpunten in de wijk door het gebruik van de kansen in de wijk en de talenten van de bewoners in de wijk.

Een voorbeeld uit de praktijk
Bewoners deden vanuit de BGW onderzoek in Plan Van Gool. Zij merkte op dat er geen ontmoetingsplek aanwezig was. Bewoners gaan de wijk uit voor een hapje met een vriend of vriendin. Ook als die vriend de buurman is. Bewoners hebben aangegeven dat er behoefte is aan een ontmoetingsplek in de eigen leefomgeving en dat ze graag een hapje eten (en ook betalen) in de eigen wijk. Bij de onderzoeksgroep zat een kok en een groep vrouwen die heerlijk kunnen koken. Zij hebben de handen ineen geslagen en gaan nu bezig om een Sociaal Restaurant op te zetten midden in de eigen wijk.

Gebruikte methode in de BGW in Amsterdam
Voor het verrichten van participatief onderzoek kunnen verschillende methoden worden ingezet. Binnen de BGW in Amsterdam is ervoor gekozen om te werken met de methoden:
   - Community mapping; d.m.v. participatief onderzoek worden de sociaal maatschappelijk    knelpunten en kansen van de wijk visueel in kaart gebracht.
   - Pluging the Leaks; d.m.v. participatief onderzoek worden de geldstromen in de wijk in kaart    gebracht. Er wordt gekeken waar het geld de wijk uitstroomt en hoe dit voorkomen kan worden.

  ..... en dan is er de praktijk, weerbarstig en altijd anders dan het papier had bedacht.
In Plan Van Gool zijn de bovenstaande methoden gebruikt maar laten we zeggen dat er een aangepaste versie van deze methoden is ontwikkeld terwijl bewoners al bezig waren met het uitvoeren van het onderzoek. Het is en blijft een bewoners gestuurd bottom up proces in een unieke context.

Daarbij duikt er altijd wel een feit op om een theorie in de war te gooien. - Carlo Dossi -

Waarom Comunnity Based werken
Tijdens de Onstaansfase wordt er community based gewerkt. Er wordt samen gewerkt aan een gedeelde koers, een gedeelde visie. Iedere burger kan hierbij zijn eigen talent in zetten ongeacht wat hij in het dagelijkse leven voor een functie(s) vervult. De organisatiestructuur is horizontaal ingericht en is dynamisch. Binnen deze 'structuur' kan ieder community lid zelfstandig opereren en tegelijkertijd bij dragen aan de visie van de community als geheel. Het community based werken is een belangrijk uitgangspunt van de BGW aangezien het er voor zorgt dat er te allen tijde afstemming blijft plaats vinden binnen de community over:
   - de diensten en producten die ontstaan
   - de benodigde middelen
   - de inzet van kennis en ervaring
De community werkt hierbij aan een co-creatie waarbinnen de leden van de community als gelijkwaardige partners werken aan een winwin situatie. Deze wijze van werken zorgt ervoor dat het aanwezige kapitaal zo constructief mogelijk wordt ingezet voor de community als geheel als ook voor de afzonderlijke leden van de community. Co-creatie verlangt echter wel vertrouwen, gelijkwaardigheid en wederkerigheid van de leden. Vanuit dit gegeven wordt er binnen de BGW gericht ingezet op samen werken, samen leren en het van elkaar leren in alle openheid.

Het resultaat in Plan Van Gool zijn 11 bewonersinitiatieven die goed op elkaar zijn afgestemd in community verband. Een Community die samen streeft naar een goede leefbaarheid, sociale cohesie en een sterke wijkeconomie.

Persoonlijke noot
28 maart 2013 informeerde ik de bewoners over de mogelijkheden van de BGW.
18 juni 2013 informeerde de bewoners mij, de ambtenaren van de gemeente en de medewerkers van de woningbouw over de burgerinitiatieven die zijn voortgekomen uit het onderzoek en de ambitie om die als community nu succesvol op te gaan zetten.

3 maanden later....... mag ik zwijgen en kijken naar de eigen kracht van de wijk. Dat ik mocht spreken was zilver en dat ik nu mag zwijgen is goud.

In de volgende blogs ga ik in op de verschillende functies van de samenwerkende partijen in de Ontstaansfase:
- Mijn rol als onafhankelijke procesmanager
- De functie van Welzijn
- De functie van de Overheid
- De functie van de Woningbouw
- De functie van Bedrijven

Informeren van de burgers

BGW, wolf in schaapskleren
Welzijn, zorg, hulpverlening en kunst en cultuur krijgen harde financiële klappen. Links en rechts vallen organisaties om. Is het de taak van de Actieve Burger om het werk vrijwillig op te pakken? Is de Bewonersgestuurde Wijkontwikkeling (BGW) geen wolf in schaapskleren die de burgers laat opdraaien voor de bezuinigingen?

Wie kent de wijk
Binnen de BGW wordt het beleid en de uitvoeringsprogramma's in de wijk gestuurd door de bewoners. De visie hierachter is dat de bewoners de eigen wijk beter kennen dan iemand van buitenaf. Simpelweg omdat ze er dag in dag uit wonen. Wonen betekent voor veel burgers meer dan huisvesting. Vaak is de wijk de plek waar men boodschappen doet, de kinderen naar school brengt, een wijntje drinkt op het terras of op een bankje in het park van de zon geniet. En op deze wijze doen de burgers ervaringen op in de eigen wijk en vergaren de burgers kennis over de eigen wijk. kennis en ervaring die uniek is. Die unieke informatie is het uitgangspunt van de BGW.

Wijkkaart van de gemeenschap
Door alle kennis en ervaringen te bundelen kunnen burgers een kaart van de wijk ontwikkelen waarin te lezen valt wat de problemen maar zeker ook de kansen van de wijk zijn op sociaal, maatschappelijk en economisch gebied. De wijkkaart dient vervolgens als vertrekstation voor de burgers waarna er wordt gewerkt aan oplossingen. Dit doen ze niet alleen maar samen met de overheid, de woningbouw, het welzijn, de bedrijven en alle andere belanghebbende in de wijk.

BGW als kans
Altruïsme is een prachtig gegeven en we gaan er vanuit dat er burgers zijn die vanuit altruïsme zich geheel vrijwillig inzetten voor de wijk. De BGW speelt echter niet zozeer in op altruïsme. Binnen het proces van de BGW wordt er ingespeeld op de vraag bij burgers naar:
- Een sterke lokale democratie
- Een sterke wijkeconomie

Lokale democratie
In Nederland kennen we een democratie waarin we volksvertegenwoordigers kiezen die regels en wetten maken. Voor veel burgers is deze regel- en wetgeving echter een abstract begrip. De 'ingewikkelde' inhoud van de wetten staat mijlenver van ze vandaan. Hoe de wetten worden vormgegeven door de politiek als ook het overheidsorgaan wordt vaak als on(be)grijpbaar ervaren.

Het wel en wee in de eigen wijk is echter een zaak die dicht bij de burger staat, het is de dagelijkse werkelijkheid waarin zij leven. Door het maken van de wijkkaart krijgen de burgers directe invloed op het bepalen van het beleid in de wijk. Door het samen ontwikkelen en uitvoeren van de sociale, maatschappelijke en economische programma's in de wijk krijgen de burgers invloed op en inzicht in de uitvoeringsprogramma's. Met andere woorden, worden de burgers eigenaar van het ontwikkelingsproces in de eigen wijk. De burgers krijgen hierdoor zeggenschap en macht. Weliswaar geen politieke macht maar wel macht om publieke taken te agenderen, uitvoeringsprogramma te ontwikkelen en zelf uit te voeren. Publieke taken die gericht zijn op een schone, veilige en sociale wijk.

Wijkeconomie
Wijkeconomie is de manier waarop inkomsten en uitgaven op wijkniveau functioneren. Hier spreken we over de productie, de consumptie en ook de distributie van de van diensten en producten in de wijk. In iedere wijk ligt een kans voor de wijkeconomie. Want in iedere wijk wonen burgers die talenten en ondernemende vermogens hebben. Binnen het proces van de BGW wordt deze potentie in kaart gebracht. Daarnaast wordt er op maat ondersteuning aangeboden aan burgers die de eigen talenten verder willen ontwikkelen richting het ondernemerschap. Dit betekent niet dat economie per definitie op wijkniveau aangepakt moet worden. Het betekent dat de economische potentie van een wijk in beeld wordt gebracht en benut voor een positieve ontwikkeling van de wijk. Dat vervolgens de wijkeconomie interacteert met de wereldeconomie is vanzelfsprekend.



Schapen in de meerderheid
In het proces van de BGW wordt er gewerkt aan een sterke sociale cohesie, leefbaarheid en wijkeconomie. Dat de integrale aanpak en de inzet van burgerkracht vaak betekent dat er bezuinigd kan worden is een extra winstpunt van de BGW. Maar het is niet het doel van de BGW. De BGW heeft voor alle belanghebbende partijen (overheid, welzijn, woningbouw, bedrijven en burgers) een voordeel. Maar in mijn optiek is de winst voor de burgers het grootst.
Het zorgt ervoor dat burgers weer macht krijgen over de ontwikkeling van de eigen wijk. Het zorgt ervoor dat er zowel voor individuele burgers als ook voor de wijk als geheel economische kansen worden gecreëerd.

Ik richt mijn aandacht niet op de boze wolf. Schapen zijn in de meerderheid en als er één schaap over de dam is, volgen er meer.

Informeer
Informeer de burgers over:
- de kansen voor de wijk
- de kansen voor de burger als individu
- de kansen van de lokale democratie
- de kansen van de wijkeconomie

Het informeren van bedrijven en ondernemers (in spe)

Geld verdienen en goed doen voor mijn wijk.....kan dat?
Binnen de Bewonersgestuurde Wijkontwikkeling (BGW) wordt er door, voor en met bewoners gewerkt aan een sterke sociale cohesie en leefbaarheid maar ook aan een sterke wijkeconomie. Bewoners werken samen aan rendabele buurtbedrijven die zich verenigen in een wijkcoörporatie.
Er wordt door de bewoners onderzocht welke problemen en kansen de wijk in zich draagt. Daarnaast wordt er gekeken naar de eigen kracht van bewoners. Deze gegevens vormen de basis van de buurtbedrijven die worden gestart.

Een blik op de praktijk
'De wijk kent veel eenzaamheid onder vrouwen van verschillende culturele komaf. De bewoners geven aan activiteiten te missen waar vrouwen elkaar kunnen ontmoeten. In de wijk staat maatschappelijk vastgoed leeg waarin zich een uitstekende keuken bevindt. Ook blijkt het dat veel vrouwen heerlijk kunnen koken en het leuk vinden om dit samen te gaan doen. Zij starten een bewonersinitiatief waarbij zij samen koken.'

Op deze wijze wordt er gewerkt aan het sociale maatschappelijke doel dat de BGW nastreeft. Maar de BGW gaat een stap verder. Bij elk bewonersinitiatief wordt er gekeken of er voor de dienst en/of product die er wordt ontwikkeld ook een afzetmarkt is. Goed doen en geld verdienen kan hierdoor hand in hand gaan.

'Aangezien de wijk geen restaurant heeft, openen de vrouwen een buurtrestaurant waar tegen een redelijk bedrag een maaltijd kan worden genuttigd. Op deze wijze kan het bewonersinitiatief uit groeien tot rendabel buurtbedrijf.'

Moeten alle bewoners nu opeens ondernemer worden?
Een ondernemer is een persoon die zich ten doel stelt zich een inkomen te verschaffen door met een bepaalde combinatie van arbeid, kapitaal en kennis een bedrijf te leiden of in stand te houden.*
Het is niet de bedoeling dat iedere bewoner, ondernemer wordt en dat is ook niet realistisch. De werkelijkheid laat zien dat er enkele bewoners zijn die de kans van de BGW aangrijpen om ondernemende plannen vorm te geven en uit te voeren. Een groot deel van de bewoners sluit zich echter pas aan als de bewonersinitiatieven of buurtbedrijven zijn opgestart.

De waarden van de BGW voor het benutten van de economische potentie in een wijk
In 2010 heeft het ministerie van Economische Zaken het Handboek Wijkeconomie uitgebracht. Hierin wordt de volgende definitie van wijkeconomie gebruikt:

'Het volledig benutten van de economische potenties van een wijk en haar bewoners, waardoor een bijdrage wordt geleverd aan de economische vitaliteit en de leefbaarheid van een wijk.'

Het vermogen van bewoners om zich in te zetten voor de economische ontwikkeling van de eigen wijk is echter een persoonlijke aangelegenheid. Het volledig benutten van de potentie van de bewoners begint dan ook bij de vraag wat bewoners kunnen en willen. De volgende vraag is of de BGW hier een antwoord op kan geven. Met andere woorden welke waarden kent de BGW op dit gebied.

De waarde van de BGW is in eerste instantie dat het bewoners de kans biedt om een eigen buurtbedrijf op te zetten. De buurtbedrijven die ontstaan hebben weer hun eigen waarden, zij bieden:
- Laagdrempelige activiteiten
- Werkervaringsprojecten
- Werkplekken
- Diensten en producten

Last but not least wordt er binnen de BGW gewerkt aan een gezamenlijke visie op de economische wijkontwikkeling met bewoners, bestaande bedrijven, gevestigde ondernemers, welzijn, overheid en woningbouw. Door deze integrale aanpak wordt het aanwezige kapitaal zo efficiënt en effectief mogelijk ingezet.


Buurtbedrijven, een gevaar voor bestaande bedrijven en ondernemers?
De BGW staat voor co-creatie en samenwerking met alle partijen in de wijk. De BGW is echter niet sturend en werkt bottom up waardoor de uitkomsten niet van te voren op een presenteerblaadje te geven zijn. De BGW kan dus geen garantie geven dat het concurrentie geheel uitsluit. Als bewoners ontevreden zijn met diensten en/of producten van een bestaand bedrijf, kunnen de bewoners een buurtbedrijf opzetten dat concurreert met het bestaande bedrijf. Maar het gevaar voor bestaande bedrijven en ondernemers is minimaal en de kansen zijn des te groter.

De kansen op een rij:
- Door het onderzoek dat wordt uitgevoerd, krijgen zij inzicht in de vragen die in de wijk leven. Zij   kunnen op deze wijze hun diensten en producten aanpassen en verbeteren waar nodig.
- Ze leren de potentieel nieuwe buurtbedrijven kennen waarbij zij direct kunnen werken aan een
   afstemming van diensten en producten en zelfs kunnen toewerken naar een samenwerking die
   een winwin situatie oplevert.
- Het is de uitgelezen kans om via goede begeleiding de interne organisatie onder de loep te nemen.

We moeten daarnaast niet vergeten dat de buurtbedrijven die worden ontwikkeld een antwoord moeten geven op een vraag die leeft in de wijk. Indien de vraag al op een juiste manier wordt beantwoord door een bestaand bedrijf dan wordt er geen concurrerend buurtbedrijf opgezet.

Informeer
Informeer de bedrijven en ondernemers (in spe) over het feit dat:
- Je een buurtbedrijf kan starten waarbij er goede begeleiding aanwezig is
- Het buurtbedrijf een sociaal maatschappelijk karakter moet hebben
- De buurtbedrijven worden opgezet n.a.v. onderzoek naar de problemen en de kansen in de wijk
- Hoe er binnen de BGW stap voor stap wordt gewerkt aan een rendabel buurtbedrijf
- Dat er kansen zijn voor bestaande bedrijven en ondernemers

Chase the vision
Angst voor concurrentie verlamt de groei van je onderneming. Het zorgt ervoor dat de richting van je energie wordt bepaald door angst. Je kan die energie maar één keer inzetten. Zet je energie dus in op de kansen die de markt en eventueel de BGW biedt en vertrouw erop dat jij als ondernemer uniek bent.

Vraag en Antwoord

Mart Thijssen, beleidsmedewerker at Gemeente Horst aan de Maas schrijft:

Aura,helemaal eens met de vorige blog. De BGW vraagt om een ander type welzijnswerker. Eentje die niet overneemt maar die helpt waar dat nodig is. Dit geldt overigens ook voor de ambtenaren op het gemeentehuis. Ook die moet naar buiten om voeling te krijgen met dat wat burgers willen en daarbij nadrukkelijk kiezen voor een faciliterende rol. Wat ik me wel afvraag is waar ligt de grens tussen welzijnswerker en ambtenaar. Wie doet wat? Ik zie steeds meer ambtenaren opbouwachtig opereren.

Groet,
Mart Thijssen

Know How
Binnen de BGW veranderen de functietaken van alle partners gedeeltelijk of geheel. Dit zorgt bij vele voor verwarring. Ik zal in mijn blogs per fase ingaan op de taken per partner in de BWG. Dus een uitgebreid antwoord houdt je nog tegoed.

Overkoepeld is er al wel een antwoord te geven. De welzijnsprofessional is de bewonerscoach. De ambtenaar heeft dus geen taak in het coachen van de bewoners. De ambtenaar is degene die de kennis en ervaring heeft van het reilen en zeilen binnen de overheid. De ambtenaar heeft die specifieke 'Know How'! De ambtenaar heeft als taak vanuit deze specifieke kennis en ervaring mogelijkheden te creëren voor duurzame samenwerkingsverbanden met de bewonersinitiatieven en buurtbedrijven. Een samenwerking die voor beide partijen een win-winsituatie teweeg brengt. Dit natuurlijk in directe dialoog met de bewonersinitiatieven en buurtbedrijven.

Het informeren van de welzijnsprofessionals

Door de inzet van Actieve Burgers is Welzijn straks overbodig
Tijdens mijn andere werk – naast procesmanagement geef ik trainingen, coaching en advies - ontmoet ik veel professionals met de overtuiging dat Actief Burgerschap, Welzijn overbodig zal gaan maken. In een training ‘Ondernemend Werken’ zei een Welzijnsprofessional laatst tegen mij:

‘De Overheid zet Actieve Burgers in binnen de Bewonersgestuurde Wijkontwikkeling (BGW) als goedkope Welzijnsvariant met de hoop dat de burger de wijk gaat ontwikkelen. Ze bezuinigen Welzijn weg en geven de opdracht als het ware aan de burger.’

Concurrentie
Deze uitspraak impliceert dat er een concurrentie strijd gaande is tussen Welzijn en Burgers. Laten we eens meegaan in deze gedachte.

“Concurrentie is een proces waarbij individuen elkaar in hun bestaan nadelig beïnvloeden als gevolg van een gemeenschappelijk beperkende factor. Daarbij zullen de individuen naar mogelijkheden zoeken om iemand die hetzelfde produceert, te ‘verslaan’.

De gemeenschappelijk beperkende factor is in dit geval geld. De Overheid en de Woningbouw moeten bezuinigen dus zoeken zij een goedkope manier om te werken aan sociale maatschappelijke en economische wijkontwikkeling. Actieve Burgers doen het gratis dus geeft de Overheid en de Woningbouw de opdracht aan de Burgers en zal Welzijn weg worden beconcurreerd.

Uit de mode!
Concurrentie raakt uit de mode. Gelukkig maar want concurrentie denken, zorgt ervoor dat onze aandacht wordt afgeleid van het daadwerkelijke inhoudelijke doel. Het doel is en blijft het werken aan een sterke sociale, maatschappelijke en economische ontwikkeling van een wijk. Maar al te vaak merk ik dat het doel verschuift naar ’het in stand houden van de eigen organisatie’.
Ik ben een ondernemer en ik snap dat je de doelen van je eigen onderneming goed scherp moet hebben en dat je daar gericht aan moet werken. Maar niet ten koste van het inhoudelijke doel van je opdracht, niet ten koste van een positieve wijkontwikkeling.

Een puzzel voor de volwassen mens
Het gaat zelfs een stap verder. Als we daadwerkelijk als gelijkwaardige partners om tafel gaan dan kan het werken aan de wijkontwikkeling en het belang van de eigen onderneming hand in hand gaan. Maar daarvoor moeten wel alle partners de kaarten open op tafel leggen. De volgende vragen zijn dan het uitgangspunt:
1. Wat is het inhoudelijke doel
2. Wat kan iedere partner bieden
3. Wat komt iedere partner halen
Vervolgens is het een uitdagende puzzel om samen te werken aan het zo efficiënt en effectief mogelijk inzetten van al het aanbod zodat het inhoudelijke doel wordt behaald en tegelijkertijd iedere partner zijn voordeel kan halen.

De functie van Welzijn.
Als we de definitie van ‘concurrentie’ nog eens onder de loep nemen zien we dat er twee partijen nodig zijn die hetzelfde produceren of hetzelfde aanbod hebben. Dat brengt ons bij het aanbod van Welzijn.
Welzijn ‘oude stijl’ hield zich bezig met het ophalen van de vraag in de wijk en het bedenken en organiseren van activiteiten voor de doelgroepen. Als Welzijn zich hier op blijft richten dan kunnen we inderdaad spreken over het gegeven dat Welzijn en de Burgers hetzelfde aanbod genereren. Want binnen het proces van de BGW zijn dat exact de taken die de Burgers zelf uit voeren.
Welzijn Nieuwe Stijl kent dit probleem echter niet. Binnen Welzijn Nieuwe Stijl is de Welzijnsprofessional de bewonerscoach. Een coach die door te luisteren, samen te vatten en door te vragen de bewoners kan ondersteunen bij:
- Het in kaart brengen van de problemen en kansen in de wijk
- Het bedenken van bewonersinitiatieven die door kansen te benutten problemen tegen gaan
- Het creëren van een sterke wijkcommunity en eventueel een wijkcoöperatie
- Het verzelfstandigen en/of het professionaliseren van bewonersinitiatieven

Nobelprijs voor het Welzijn
Naast het concurrentie denken zijn er ook veel Welzijnsprofessionals die het ideële doel hebben zichzelf overbodig te maken. Binnen de wijkontwikkeling zou dit betekenen dat er door de inzet van Actieve Burgers geen werk meer is voor Welzijn omdat elke wijk in Nederland sociaal, maatschappelijk en economisch goed scoort.
Als dit daadwerkelijk waarheid wordt dan moeten we de Nobelprijs voor het Welzijn in leven roepen voor alle mannen en vrouwen die zich Welzijnsprofessional mochten noemen en werkeloos op de bank komen te zitten. Maar hoe graag ik die prijs ook zou willen overhandigen, de werkelijkheid is weerbarstig.
De inzet van Actieve Burgers kan de wijkontwikkeling op een hoger niveau brengen. De samenwerking van alle partners kan voor een synergie effect zorgen. Maar problemen binnen de wijkontwikkeling verdwijnen nooit geheel en Welzijn blijft altijd nodig. Die Nobelprijs voor het Welzijn kan ik dus voorlopig niet uitreiken.

Directe voordelen voor Welzijn
Burgers zijn dus geen concurrenten van Welzijn en de BGW is geen gevaar. Beter nog; er valt binnen het proces van de BGW veel te halen voor Welzijn. Hier op rij:
- In algemene zin; werk en dus financiën
- De samenwerking met bewoners en daardoor:
   o Een bewonersnetwerk dat de vragen in de wijk opvangt
   o Meer menskracht – zowel in het denken als in het doen -
   o Een betere ingang om te werken aan de problemen achter de deur
- De samenwerking met Overheid en Woningbouw:
   o Geen subsidie schrijven n.a.v. beleid maar het samen ontwikkelen van beleid waardoor er direct een passende opdracht uit kan voortkomen voor Welzijn

Informeer
Welzijn dient dus goed op de hoogte te zijn van het gegeven dat:
- De angst voor concurrentie niet nodig is
- Wat de specifieke taken van Welzijn zijn binnen de BGW per fase in het WEI-model
- Er voordelen zijn aan het gelijkwaardig partnerschap met Burgers, Overheid en Woningbouw.

Zoals Charles Darwin al schreef:
“It is the long history of humankind (and animal kind, too) those who learned to collaborate and improvise most effectively have prevailed.”

Het informeren van de overheid en woningbouw

Bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen
De overheid en de woningbouwcorporaties willen een:
- sterke sociale cohesie in de wijken
- goede leefbaarheid in de wijken
- sterke wijkeconomie
En dit willen ze het liefst gratis.

Ik spreek veel mensen die daar erg boos over zijn. Maar is dit werkelijk zo erg?

Stel jij wil een nieuwe fiets hebben. Je gaat naar de winkel en je krijgt twee keuzen. Je mag de fiets hebben voor €1.000,00 of je mag de fiets gratis mee nemen. Welke keuze maak jij dan?
Het antwoord is zeer waarschijnlijk dat je maar al te graag de fiets gratis mee naar huis neemt.

Met de instelling dat je zaken zo goedkoop mogelijk wil regelen is dus in de basis niks mis.
Het wordt pas een probleem als het ten koste gaat van de kwaliteit en de (sociale) duurzaamheid.
Want als jouw nieuwe fiets het na een week begeeft is dat toch wel erg vervelend. Jij kan dan niet meer fietsen, er moeten weer onderdelen gemaakt worden en jij blijft elke keer betalen voor de reparaties. Met andere woorden; het is niet goed voor jouw als mens, voor het milieu en ook niet voor je portemonnee. Toch denken veel mensen dan….. ach het is maar een fiets.

Binnen de bewonergestuurde wijkontwikkeling (BGW) praten we over een woonwijk. De dagelijkse leefomgeving van je kinderen, je opa, je moeder of van jezelf. De kapotte fiets is nu jouw wijk die verloedert en niet meer leefbaar is.

Staan bezuinigingen gelijk aan kwaliteitsverlies en minder (sociale) duurzaamheid?
De overheid en de woningbouwcorporaties moeten bezuinigen. De vraag is hoe ze dat moeten doen.
Maar al te vaak worden de bezuinigingen door diverse partijen te simplistisch benaderd. De denkwijze is dan als volgt:

‘ We hebben een aantal programma's ingezet om de sociale maatschappelijke en economische doelen in de wijk te behalen. We hebben minder geld voor de wijkontwikkeling. We moeten dus programma’s weg bezuinigen. Daarom maken we een keuze over welke programma’s het minst belangrijk zijn voor de wijk en deze worden dus gestopt.’

In deze denkwijze wordt er alleen maar geredeneerd vanuit de bezuiniging, de beperking die geld ons oplegt. Het totaal aan programma's zal dan vaak onvoldoende zijn en de sociale maatschappelijke en economische doelen kunnen dan niet meer worden gehaald. Dit leidt inderdaad vaak tot kwaliteitsverlies en minder (sociale) duurzaamheid.

180 graden draaien
Ik ben van mening dat we een '180 graden draai' moeten maken in ons denken. Het uitgangspunt moet altijd de inhoudelijke doelstelling zijn. De context (onder andere de financiële situatie) waarin het inhoudelijke doel behaalt moet worden is een gegeven. De denkwijze is dan als volgt:

‘Het doel is een sterke sociale cohesie, goede leefbaarheid en een sterke wijkeconomie. We hebben burgers, we hebben bedrijven en organisaties, we hebben gebouwen, we hebben buitenruimten, we hebben middelen, we hebben financiën et cetera. Hoe gaan we als gelijkwaardig partners deze ‘krachten’ zo inzetten dat we het sociale maatschappelijke en economische doel voor de wijk kunnen behalen’

In deze denkwijze is het uitgangspunt het behalen van het doel met de aanwezige 'krachten' waarbij alle mogelijkheden worden afgetast. Dit werkt het beste door de inzet van een integrale aanpak waarbij alle belanghebbenden samen om tafel zitten en door de inzet van eigen capaciteit, samen een beleid ontwikkelen en uitvoeren. Door op deze wijze te werken kan bezuinigen en het leveren van kwaliteit en (sociale) duurzaamheid hand in hand gaan.

Het belang van de overheid en de woningbouwcorporaties bij de BGW
De burger geeft de overheid de opdracht te werken aan sterke wijken. De woningbouwcorporaties hebben direct belang bij sterke wijken aangezien de waarden van het vastgoed dan stijgt. Met andere woorden is het in het belang van deze twee partijen dat wijken versterken of sterke wijken blijven.
De BGW is een kans om op een gedegen manier samen te werken aan een sterke sociale cohesie, goede leefbaarheid en een sterke wijkeconomie.
Hiernaast biedt de BGW de overheid en de woningbouwcorporaties de kans om te bezuinigingen. Het is echter geen snelle bezuinigingstruc maar een gedegen totaal programma. De investering die er wordt gedaan, betaald zich terug.

Informeer
De overheid en de woningbouwcorporaties dienen dus goed op de hoogte te zijn van:
- De kansen op het gebied van sociale maatschappelijke en economische wijkontwikkeling
- De bezuinigingsmogelijkheden
- Het proces (WEI-model)
- Het gelijkwaardig partnerschap met burger(organisaties)
- De mentaliteitsverandering - 180 graden draaien

De overheid en de woningbouwcoporaties hebben belang bij de BGW en er liggen kansen klaar. Maar ik besef me dat dit ook betekent dat de overheid en de woningbouwcorporaties zich verder moeten ontwikkelen. Er moet een beweging op gang komen die de mentaliteitsverandering en het gelijkwaardig partnerschap met burger (organisaties) stimuleert.

Want tja, het leven lijkt op fietsen. Om je evenwicht te bewaren, moet je nou eenmaal blijven bewegen. - Albert Einstein -

Vraag en antwoord

Jan op de Weegh, strategisch adviseur sector Handhaving en Veiligheid bij Stadsdeel Amsterdam Oost schrijft:

Vind het interessant om af en toe jouw blog te lezen, ook al is dit niet mijn werkterrein. Wil ze dus blijven lezen. Ook al wordt er veel met burgerparticipatie geëxperimenteerd en zijn er vele proeftuinen, wat mij opvalt is, dat er altijd begonnen wordt met participatie onder regie van de overheid. Waar ik nog erg weinig over lees is de vraag of die overheid niet te veel op de stoel van de bruggenbouwer gaat zitten. Heeft de overheid wel altijd die rol? Het is heel vriendelijk om iedereen met een probleem te helpen en velen zijn daarbij gebaat, maar waarom moet de overheid, die maar een onderdeeltje is van de samenleving, zich telkens zo belangrijk maken en de regie willen nemen? Komt dat nog in een volgende blog terug? Mijn handicap is misschien dat ik ben afgestudeerd op kerntakendiscussies van de overheid.

Groet,
Jan op de Weegh.

Wie is de regisseur?
De Bewonersgestuurde Wijkontwikkeling (BGW) is gestoeld op gelijkwaardig partnerschap. Dit impliceert dat er niet één partij de regie moet nemen. In de ideale situatie gaan de burgers, de overheid, de woningbouw, de welzijnsprofessionals en bedrijven vanaf de eerste stap in het proces hand in hand. Maar iedereen kan begrijpen dat er iemand moet zijn die de allereerste stap zet..... anders komt er geen beweging. Deze eerste stap moet een stap zijn waar één van de partners naar de andere partners de intentie uitspreekt om samen te kijken naar de mogelijkheden van de BGW. Deze taak kan door elk van de partners worden uitgevoerd.

Wie is de bruggenbouwer?
De bruggenbouwer is een onafhankelijk procesmanager. Een procesmanager die door kennis en ervaring een idee heeft hoe te werken aan aan de verbetering van de specifieke situatie. Gezien de BGW heeft de onafhankelijk procesmanager een idee hoe te werken aan de verbetering van de sociale cohesie, leefbaarheid en de wijkeconomie. De procesmanager wordt in de meest ideale situatie aangetrokken door alle samenwerkende partijen en komt via deze partijen in dienst van de BGW.

De realiteit
De dagelijkse realiteit is anders. Ik schets het ideaal beeld met het besef dat de BGW werk in uitvoering is.